Zamek w Toszku to malownicza fortyfikacja, która znajduje się w zachodniej części miasta, na wzgórzu dominującym nad płaską okolicą. Jest to średniowieczna twierdza, która została wzniesiona na początku XV wieku, kiedy to Przemysław Toszecki wybudował w miejscu drewnianego grodu murowany zamek. Jak głoszą jednak historycy, pierwsze fortyfikacje w tym miejscu powstały już w X lub XI wieku, gdy na wzgórzu postawiono gród, który później został podniesiony do rangi kasztelani. Widać zatem, że jego historia jest bardzo ciekawa, dlatego warto opisać ją dokładniej!
Spis treści:
1. Historia Zamku w Toszku
2. Zamek w Toszku obecnie
Historia Zamku w Toszku
Historia fortyfikacji w Toszku sięga prawdopodobnie okresu wczesnopiastowskiego, czyli X lub XI wieku, kiedy to w miejscu obecnego zamku stał drewniany gród, a później kasztelania, która należała w okresie rozbicia dzielnicowego do książąt śląskich. I choć szacunki te nie są potwierdzone, to archeolodzy przyjęli, że ów gród istniał już w XII wieku, mimo że dokumenty pisane mówią o nim dopiero w 1222 roku. Jego rozkwit nastąpił jednak dopiero w XV wieku, gdy w czasach panowania księcia Przemysława Toszeckiego z linii oświęcimskiej, po zniszczeniach dokonanych przez najazdy husytów wzniósł on w miejscu grodu murowaną rezydencję. Budowla ta po jego śmierci, czyli w 1484 roku stała się własnością książąt opolskich, a po śmierci Jana II Dobrego w 1532 roku jako lenno królów czeskich przeszła w ręce Habsburgów, którzy władali nią do 1592 roku, kiedy to zamek wykupiła rodzina Redenów i przebudowała go w stylu renesansowym. Podczas rekonstrukcji zostały naprawione zniszczenia spowodowane pożarem z 1570 roku, a także dobudowano do twierdzy pomieszczenia mieszkalne w części bramnej. W XVII i XVIII wieku zamek jeszcze kilkukrotnie zmieniał właścicieli. Najpierw był nim baron Johann Dietrich von Peterswald, potem Franciszek Karol Kotuliński, następnie Pasadowscy i na końcu rodzina poety Josepha von Eichendorffa, która w 1797 roku sprzedała posiadłość hrabiemu Franciszkowi Adamowi Gaschinowi. Niestety, w 1811 roku zamek w Toszku ponownie nawiedził pożar, po którym nie planowano już jego odbudowy, w wyniku czego popadł w ruinę. Twierdzę w 1840 roku kupił jednak Abraham Guradze. W rękach tej rodziny obiekt znajdował się aż do II wojny. Później, bo w latach od 1957 do 1963 roku fortyfikacja została częściowo odbudowana i wkrótce po tym stała się siedzibą placówek kulturalnych.
Zamek w Toszku obecnie
Zamek w Toszku to jedna z największych atrakcji pobliskich Gliwic. Do dzisiaj zachowała się jednak tylko część zabudowań, a całość pierwotnego założenia fortyfikacji znajduje się pod ziemią. Jak wykazały bowiem badania archeologiczne, do pierwszej murowanej budowli należy środkowa brama wjazdowa oraz czterokondygnacyjna baszta, z ośmiobocznym zwieńczeniem, pod którą kryją się głębokie lochy. Na miejscu turyści mogą więc zwiedzać wspomnianą basztę zamkową z punktem widokowym, zobaczyć teatrzyk opowiadający legendę o złotej kaczce, a także odpocząć zamkowej w kawiarni. Dodatkowo, w Zamek w Toszku jest siedzibą Centrum Kultury, które często organizuje liczne wystawy, koncerty, wernisaże i warsztaty oraz imprezy plenerowe. Jedną z najpopularniejszych z nich są Brewerie Toszeckie, czyli wydarzenie historyczno-artystyczne, które zawsze odbywa się zawsze w trzecią niedzielę maja i przedstawia historyczne inscenizacje oraz pokazy walk rycerskich pieszych i konnych.
Bibliografia:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_w_Toszku
https://www.slaskie.travel/culturalheritage/3443/zamek-w-toszku